Kleurvlakken

blanton-kelly
Elsworth Kelly, klonk het op 4 oktober door mijn hoofd, Elsworth Kelly. En inderdaad bleek een paar uur later dat de bouw werd aangekondigd van een Elsworth Kelly-vleugel bij het Blanton Museum of Art op het terrein van de universiteit van Texas in Austin.

Maar eerst dit. Niet echt op de hoogte van het aller-allerlaatste nieuws stapte ik ooit de tentoonstellingszaal binnen waar Mondriaan’s Victory boogie woogie — 37 miljoen gulden, toen nog — kort daarvoor een hele muur had gekregen. Verbaasd, verward, verbijsterd over geplaksel met los-vast hangende verschoten velletjes papier schoot ik in een deuk: die lui kunnen niet onderhandelen, 37 miljoen! Juist op het moment dat een deftige dame daar een Mondriaan-mis stond op te dragen ten overstaan van een groepje andere brave mevrouwtje. Een gepijnigde blik was mijn deel: hier hangt Kunst, begreep ik dat dan niet?! Nee, niet voor die prijs.

Onderhandelen kunnen ze nog steeds niet, of het nu de Victory boogie-woogie is of Rembrandt’s halve bruidspaar — om in het thema van de dag te blijven, uitgeweken protestantse geldadel uit Antwerpen, of recent van hand tot hand gegaan werk van Rothko.

Weer terug naar Elsworth Kelly. ’t Is ook stik duur, maar nog steeds goedkoper dan Mondriaan’s Victory boogie woogie, Rembrandt’s bruidspaar in ’t zwart, en Rothko’s “Untitled (Yellow and Blue)” dat in mei wegging voor $46,5 miljoen.

Evenals Mark Rothko (1903-70) heeft Kelly zijn kunstenaarsleven gewijd aan het vinden van evenwichten, tussen kleuren, tussen massas — althans, dat zou je denken, maar zelf vonden ze die balanceer-act blijkbaar toch niet zo de moeite van het bespreken waard.

Veel meer dan Rothko heeft Elsworth Kelly heel wat gefilosofeerd over zijn manier van werken. Wordt Rothko geciteerd met de uitspraak dat hij niet zozeer op zoek was naar de relatie tussen kleuren, maar zich graag begaf “in de expressie van de grote emoties — tragedie, extase, noodlot (doom)”, Kelly daarentegen zegt dat hij “de vorm heeft willen bevrijden van zijn basis of fundament, en het daarna wilde verbinden met de ruimte er omheen.” Zijn citaat heeft verder woorden als “helderheid” en “vrijheid”. Alleen daaraan al zie je dat Kelly mentaal beter in zijn vel zat, en zit dan de inmiddels overleden Rothko.

In de Guardian van 31 juli 2015 is er met betrekking tot het werk van Kelly sprake van “intense, zoemende tonaliteiten” (intense, humming hues) en over “altijd briljante kleuren”.
Dat laatste mogen we op een enkele plaats een klein beetje tussen haakjes zetten. In 2001, bij de opening van een gebouw bij de Pulitzer Foundation for the Arts werd die aankondiging geïllustreerd met de foto van een gang/trappenhuis waar een zwart-blauw werk de achtergrond vormt voor twee standbeelden. Zwart en blauw zijn niet altijd briljant. Maar goed, we zeuren niet.
pullitzer-kelly
Zoals u ziet staan in die gang de beelden van een Boeddha en de monnik Ánanda met Kelly’s werk in de verte. Dat zwart-blauw is op het eerste gezicht een beetje het behangetje waar de rest zo mooi tegen uitkomt. Zo heb ik het toen gezien, en tot op de dag van vandaag is de vraag nog niet beantwoord: staan de twee beelden daar op hun plaats of zijn het zetstukken binnen het decor van een toneelstuk dat nergens over gaat; is dat werk van Elsworth Kelly op die plek puur interieur-decoratie of heeft het een eigen identiteit en verhaal. Ík ben er nog niet uit. Voorlopig is mijn houding nogal “zen”, zoals Frankrijk dat op dit moment graag verwoordt: blanco, en relaxed.

Elsworth Kelly overleed op 27 december 2015 op 92-jarige leeftijd.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s