Moods

241115
James Wallenstein van Tikkun bracht een artikel over het boek “Moods” van Yoel Hoffmann, uitgegeven door New Directions Publishing. Yoel Hoffmann, voormalig docent Japans en filosofie van het Verre Oosten in Haifa — of all places — wordt beschreven als een boeddhist. De in 1937 in Roemenië geboren Hoffmann heeft enige tijd doorgebracht in een rinzai-tempel in Japan, zo ongeveer de meest vrijgevochten gemeenschappen binnen het geüniformeerde boeddhisme.

James Wallenstein schrijft: “Het is verleidelijk om het verlies van zijn moeder en het gedoemd zijn van de wereld waarin hij geboren was … achter Hoffmann’s omarmen van het boeddhisme te zien. Het is verleidelijk om de rusteloosheid van Hoffmann’s verhaaltrant te begrijpen als iets dat ontstond uit een poging de religies van Israel en Japan met elkaar te verzoenen, meer bepaald de verantwoordelijkheid die het jodendom voelt waar het gaat om de dood in stand te houden doorheen de daad van het willen herinneren, en de aspiratie van de boeddhist om zich doorheen de praktijk van juist begrip [Sammá ditthii] los te maken van de wereld van de [onwerkelijke] voorstellingen [vikálpa – pass.44, resp. samvrti sátya, de ‘relatieve waarheid’].
“De poging tot verzoening van deze twee zou niet meer of minder zijn dat een verzoenende eenwording van twee tegengestelden: joodse gehechtheid met boeddhistische onthechting, het joodse geloof in de enkelvoudigheid [uniciteit] van het individu met de boeddhistische typologie van de wil [an sich, als supra-of inter-individuele geestesfunctie], dat wil zeggen, die faculteit die in tenminste de niet-verlichtte centraal staat bij ons ondervinden van individualiteit.”

Het is helemaal niet gezegd dat de lezer deze overwegingen terug vindt in “Moods”; het zijn de overwegingen van de jodenjongen Wallenstein met de tot dat geloof behorende nadruk op dood zijn en blijven. Een goyim-boeddhist besteedt amper aandacht aan de dood, maar houdt zich intensief en extensief bezig met het leven, met de cikelgang ervan. Zwarte Eland (Black Elk), een medicijnman van de Oglala Lakota (Sioux), zag het meer in het boeddhistische perspectief dan James Wallenstein en/of Yoel Hoffmann. Zijn woorden werden in 1930 opgetekend door een zekere Neihardt: “De machten van de planeet werken altijd in cirkels, en alles streeft er naar rond te zijn … De hemel is rond, en ik heb gehoord dat de aarde rond is als een bal, en ook alle sterren zouden rond zijn. Wanneer de wind op zijn machtigst is dan draait het rond. Vogels maken een rond nest want zij hebben dezelfde religie als wij. Ook de zon komt op en gaat onder als in een kring. Dat doet de maan ook, en beide zijn ze rond. Zelfs de seizoenen gaan door een circulaire rondgang en komen altijd terug waar ze begonnen. Het leven van de mens is van geboorte tot geboorte een cirkelgang, en zo gaat het eveneens waar ook maar kracht in beweging is. Onze Tiipis waren rond als vogelnesten, en ze werden in een kring geplaatst, de hoepel van de Natie [van de Sioux].”.

In het komende nummer van Nieuws over boeddhisme, november 2015, worden Zwarte Eland’s woorden aangevuld met de opmerking dat niet alles in de natuur rond is — de stengel van de moerasandoorn is vierkant, maar dat doet aan de cirkelgang van het leven na leven niets af of toe.

“Jodenjongen” wordt hier met een zekere aarzeling gebruikt. Het uitverkoren volk lijkt zo bijna obsessief bezig te zijn met anti-semitisme dat zelfs de term “het jodendom” in een opsomming van geloven en levensovertuigingen door mij zoveel mogelijk vermeden wordt. “Jodenjongen” heeft hier het zelfde gewicht als katholieke jongen, hindu-jongen, game-ontwikkelaar.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s