Koninklijke ploegceremonie

Een van de meer bekende verhalen uit het boeddhisme is dat van de ploeg-ceremonie. Zoals in Europa bij het begin van het zaaiseizoen “de baas” zelf de eerste voor trok, zo had het antieke India het voor gewoonte dat de koning iets dergelijks deed. Het gebruik van de eerste voor trekken door de koning toonde de betrokkenheid van de laatstgenoemde bij het welzijn van het volk, maar het werd ook gezien als een gunstig teken: als de koning de eerste voor trekt heb je in ieder geval ideale omstandigheden gecreëerd voor een gustige regen, groei, en oogst; wat kan een mens nog meer doen.

Prins Siddhártha, die Boeddha zou worden, werd, afhankelijk van verschillende jaartellingen, tussen de 2640 en 2582 jaar geleden geboren, gerekend vanaf 2016. “Wij” waren in India nog niet in beeld; “het boeddhisme” heeft het op geen moment over latere stromingen zoals het christendom en de islam.

In dat boeddhistische verhaal zat de nog heel jonge prins Siddhártha onder een boom toe te kijken hoe zijn vader zich van zijn jaarlijkse plicht kweet. De ceremonie duurde een tijdje, en waar de schaduw van alle bomen met de zon mee van oost naar west draaide, bleef die van de prins op zijn plaats, boven het kind, opdat hij het niet te warm zou krijgen. Opmerkzame boeren en priesters-celebranten zagen dat, en voorspelden dat dit een bijzonder kind was, dat nog bijzondere daden zou gaan verrichten.

Bij het verhaal moeten we bedenken dat het speelde in een tijd waarin er nog geen boeddhisme was. De dharma bestond wel al, maar alleen als filosofische onderstroom in de maatschappij. Die stroming zou Boeddha na zijn Ontwaken weer aan het oppervlak  brengen. Hij was op dat moment 35 of 36 jaar oud.
Zo gezien was de ploeg-ceremonie dan ook geen boeddhistische maar — zo sprak de strenge monnik — een brahmaanse (en nog geen hinduïstische). Doorheen heel India, en ook in zuid-Azië vinden er in de april-mei periode ploegceremonieën plaats, als teken van het aangebroken voorjaar, resp. als het begin van het zaai- en plantseizoen. Er wordt op verschillende plaatsen verschillende uitvoeringen aan gegeven.
Ook in Thailand werd begin mei een ploeg-festival gehouden, gebaseerd op de praktijken van de Khmer uit de oudheid die boeddhisme, volksgeloof, en hinduïsme mixten. In de Sanám Lwáng-streek in de buurt van Bangkok werd op 9 mei zo’n feest gehouden, de “koninklijke ploegceremonie”. Het verhaal over prins Siddhártha zal daar op de achtergrond meespelen, maar komt niet expliciet aan de orde. Nu, in 2016 werd het feest ingeluid door de kroonprins, uit naam van zijn vader. Er was sprake van “heilige stieren” (hinduïsme), en van de rijstgodin en de moeder-aarde-godin (volksgeloof).

140616

De afbeelding toont een van de oude muurschilderingen in Thailand.
Even over “vrijheid van meningsuiting”,  in Nederland en omstreken vertaald met “kunnen beledigen en er mee wegkomen”: De prent heeft humor. De drie figuurtjes in het blauw — dat denimblauw is de boerenkiel die zeker door de Karen-etniciteit wordt gedragen — liggen in een nogal grappige pose op hun knieën, handen in andjalii, samengevouwen. Daar mag om gelachen worden, net als om die muurschildering waarop de eigenaar van de olifant aan de staart van het beest hangt in een poging om hem tot stoppen te brengen. Lagge mag, maar ’t wordt nooit kwetsend.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s