BETONBOUW

va-dundee

Op de noordoever van de Tay-rivier in Dundee, Schotland, zo schrijft Martin Bailey op 14 september voor The Art Newspaper, komt onder architectuur van Kengo Kuma een nieuwe “franchise” van het V&A museum in Londen te staan. Voor boeddhisten is het hoofdkantoor van het Victoria and Albert helemaal niet onaardig. Ju kunt er al rondstappend nog eens wat mijmeren over uit hun context getrokken voorwerpen en beeldhouwkunst, en hoe het westen helemaal geen bezwaar heeft tegen kapotte kommetjes en afgebladderde beelden.

Wat er in Dundee komt te staan, daar heeft het V&A ongetwijfeld al over nagedacht. In ieder geval ziet de buitenkant er op het aangeleverde plaatje uit als een spectaculaire betonnen waaier die, zoals een enkeling bij de presentatie opmerkte, het Guggenheim in Bilbao naar de kroon zou kunnen gaan stoten — ware het niet dat het weer in Bilbao vaak aangenamer is dan in Dundee.

We hebben het dan over betonbouw, een materiaal waarmee in de gewone woningbouw spuuglelijke flats in elkaar geschroefd worden; het is hoe dan ook pas buiten het gebied van woningbouw dat we mooie architectuur aantreffen, of het nu van beton is of van een ander materiaal.

reiyuka-shakaden

In een recent door de WDR uitgezonden documentaire over de grafmonumenten op Okinawa zagen we een ander gebruik van beton. Helaas is van het nieuwste grafmonument online geen afbeelding te vinden, maar we vinden er een afspiegeling van in het Reiyuka-shakaden in Tokyo, althans voor zover het de boogvormige dakconstructie aangaat.

De hoefijzervormige grafmonumenten op Okinawa staan helemaal in de daoïstisch-confucianistische grafmonumententraditie van China. In het engels wordt het daar “turtle shell” genoemd (2de foto van boven). We vinden die graven tot in een land als Maleisië waar de immigranten dit deel van hun cultuur hebben geïmporteerd.
Het monument op Okinawa toonde ons de zachte kant van betonbouw: op één wand lijkt het de aanblik van fluweel te hebben, op een andere die van een losgeweven stuk textiel, en op het wierookvat is het glad als glas. De combinatie van drie materiaalsamenstellingen en gietmethoden is beslist fascinerend, ook al weten we dat weer en wind het aanzien van dit monumentje danig gaat beïnvloeden.

kiyomizudera

De aaibaarheid van beton, als het goed gegoten is, zien we in de gebogen muren van de Kiyomizu-dera in Awaji die ontworpen werd door Tadao Ando. Een documentaire over deze tempel liet zien hoe de schaduw als een lichte sluier over deze muren glijdt — het is best mogelijk dat een en ander er tijdens beestenweer heel anders uitziet, maar ’t giet en stormt niet alle dagen.
Ando is ook verantwoordelijk geweest voor de bouw van de Komyoji-tempel  (komjo-dji) in Saijo met zijn “gecapitoneerde” wanden die een soortgelijk effect geven.

komyoji

Mét de nieuwste uitvinding van buigbaar beton, in Singapore, hebben we misschien wel de lelijkste periode van de betonbouw achter ons gelaten. Als iets vanuit zichzelf niet mooi is, maar ook niet weg te toveren valt omdat we ’t nodig hebben, dan moet je er iets mee doen. En als dat ‘iets’ dan niet zomaar kosmetiek is, dan is ’t goed.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s