Brancusi en Milarepa

wisdom-of-the-earth-brancusi-1907

Van Constantin Brancusi (1876 – 1957) wil de roemeense overheid het werk “The Wisdom of the Earth” uit 1907 aankopen. Dat meldde The Art Newspaper op 16 november 2016. De roemeense regering heeft niet genoeg geld om het hele gewenste bedrag op tafel te kunnen leggen, maar ze hopen op de gulheid van medefinanciers. Radu Varia beschrijft dit bepaalde werk van zijn landgenoot met “raadselachtig (af)godsbeeld” (enigmatic idol). Het zou geïnspireerd zijn door het voorchristelijke volksgeloof van Brancusi’s land of geboortestreek (http://www.roconsulboston.com/Pages/InfoPages/Commentary/Brancusi.html).

king-of-kings-brancusi-1938

Brancusi is vooral bekend door zijn eivormige, uit marmer gehouwen hoofden waarvan ik er graag een op een zuiltje in de woonkamer had gehad.

Een ander heel bekend werk is zijn King of Kings dat oorspronkelijk “L’ esprit du Bouddha” heette (rechts).

De meerderheid van de Brancusi-biografen menen dat deze houten sculptuur in ca 1938 werd gemaakt, een jaar na zijn India-reis. Volgens Robin Peck echter (Sculpture: A Journey to the Circumference of the Earth, 2004) ontstond het werk in 1920. Dat kan inderdaad niet, want het was pas in 1924 dat Brancusi, eenmaal in Parijs aangekomen — dat zijn woonplaats zou blijven — het woord “bouddhisme” leerde uit Jacques Bacot’s introductie tot het boek “Le Poète Tibetain Milarépa“. Bacot herpakte zich in een tweede boek over Milarepa. Dit verscheen een jaar later, in 1925: “Milarépa : Ses méfaits, ses épreuves, son illumination“, en daarin zal de verstokte roker, en naar men zegt drinker Brancusi het excuus gehaald hebben om zijn slechte gewoonten voort te zetten: Milarepa deugde immers in zekere zin zelf ook niet, zal ook de overweging zijn geweest van personen als Tõnisson. Dwars als ze zijn wensten ook die eerste Europeanen bij de ontmoeting met het boeddhisme niets, maar dan ook niets op te geven, maar wel veel als extra te ontvangen. Ze zijn van een kouwe kermis thuisgekomen, maar dat is een ander onderwerp.

Het waren dus de leringen van de tibetaanse boeddhistische filosoof Milarepa die Brancusi inspireerden tot zijn werk, hoewel we vraagtekens mogen stellen bij de kennis, resp. de interpretatie van Bacot. King of Kings/L’ esprit du Bouddha was, suggereert Sidney Geist (Brancusi, A Study of the Sculpture, 1968), Brancusi’s vervorming van de ch’orten (de Himalaya stoepa).
Eenmaal in India, in 1937, was het in Ujjain dat de beeldhouwer werd geïntroduceerd tot de sculpturale vorm van de hindu lingam. We mogen er vrijelijk van uitgaan dat hij niet zover in de Himalayas is doorgedrongen dat hij ook werkelijk ch’orten heeft gezien en aangeraakt. Zelfs in de paar musea die er toen al waren zullen dergelijke monumenten op dat moment nog ontbroken hebben. Het is niet waarschijnlijk dat hij welke vorm van boeddhisme dan ook op zijn reis door India heeft ontmoet — dat is ook de ervaring van andere reizigers — anders dan de praatjes van een zekere welgestelde klasse die Boeddha tot op de dag van vandaag voorstelt als een sociaal-filosoof, of, als ze hem dan toch als “religieus” willen duiden, als een avatar van de hindu-god Vishnu.

Brancusi heeft zich voorafgaand aan zijn India-reis dus ingelezen in het onderwerp aan de hand van Bacot’s boek, en mogelijk aan de hand van nog een paar werken, we wijzen op Steinilber-Oberlin’s “Les Sectes Bouddhiques” uit 1930, een verslag van een reis door Japan.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s