Bezems en olifanten

Een indiase dichter citeerde onlangs een gezegde van Boeddha dat ongeveer als volgt zou gaan: “z/hij gebruikt de bezem om het huis schoon te vegen, juist zoals we als het ware een bezem gebruiken om de geest te zuiveren.”

Het is alleen in de vroege boeddhistische canon dat we passages vinden over het alledaagse leven op aarde, zoals passages over manden weven, voren ploegen, goud smeden, eten koken, potten bakken, etc.
Een passage over de bezem in relatie tot het zuiveren van de geest vinden we echter nergens. Wel komt de bezem veelvuldig voor wanneer het gaat om die artikelen die een monnik mag bezitten, onder andere een bezem om zijn hut schoon te vegen.
We vinden de bezem ook in het beroemde verhaal over de blinden die bij een olifant worden gezet en die gevraagd wordt om met behulp van hun tastzin te bepalen wat voor voorwerp het is waar hun handen mee in aanraking komen. Een van de blinden voelt de olifantenstaart met van die stijve haren aan het puntje. Hij concludeert dat dit een bezem is, en de conclusie van zo’n sweeping statement is dan dat de olifant –in zijn totaliteit — een bezem is.

Het verhaal zegt iets over ons vermogen tot compleet en met zekerheid uitspraken te kunnen doen over wat we in de wereld tegenkomen. Dat kunnen we niet, volgens de vroege canon. We komen steeds weer nieuwe dingen tegen die eerdere vaststellingen onderuit halen, en als gevolg worden we uitgenodigd te blijven kijken, observeren, leren, zonder al te snel conclusies te trekken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s